Handhaving openbare orde

Per 1 december 2020 treedt naar verwachting de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 in werking. Wat betekent dat voor de handhaving van de coronamaatregelen? Op 13 november 2020 werd de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 in het Staatsblad gepubliceerd. De wet wijzigt de Wet publieke gezondheid (Wpg), vervangt de huidige noodverordeningen en treedt naar verwachting op 1 december 2020 in werking. De wet wordt aangevuld met ministeriële regelingen. In ieder geval de Tijdelijke regeling maatregelen Covid-19 en de Regeling aanvullende mondkapjesverplichtingen Covid-19 geven straks een nadere invulling aan de wettelijke bepalingen. Aan het begin van de pandemie hebben de voorzitters van de veiligheidsregio’s op aanwijzing van de minister voor Medische Zorg en Sport maatregelen genomen. In de veiligheidsregio’s is een noodverordening ingesteld op grond van artikel 39 lid 1 van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) en artikel 176 van de Gemeentewet. Artikel 39 lid 1 van de Wvr bepaalt – voor...

Een helder en consistent betoog van de overtreder over eigen gebruik maakt volgens de voorzieningenrechter van de rechtbank Limburg dat in dit geval aannemelijk is dat aangetroffen drugs niet bestemd zijn voor verkoop, aflevering of verstrekking. Als dat niet is aangetoond, is de burgemeester niet bevoegdheid om een last onder bestuursdwang op te leggen. In beginsel is bij het aantreffen van een handelshoeveelheid drugs aannemelijk dat die drugs in een pand aanwezig zijn voor verkoop, aflevering of verstrekking. Daarmee is de burgemeester naar de letter van artikel 13B Opiumwet bevoegd om een pand te sluiten. In dat artikel zijn immers de woorden “dan wel daartoe aanwezig” opgenomen die wijzen op deze uitleg. Wanneer een overtreder weet aan te tonen dat de aangetroffen drugs die hebben geleid tot een burgemeesterssluiting niet voor verkoop, aflevering of verstrekking bestemd zijn, draait als het ware de bewijslast om. De burgemeester zal aannemelijk moeten maken dat er wel degelijk...

Wat inbrekerswerktuigen in de zin van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) zijn is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. In dit geval zijn schroevendraaiers en WD40 inbrekerswerktuigen, tegen de achtergrond dat de persoon die ze bij zich droeg in het verleden betrokken was bij inbraken, zich verdacht gedroeg en wegrende voor de politie. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer (hierna: het college) had op 18 juli 2018 een dwangsom van € 2.500,- ingevorderd bij een jongen die op 9 februari 2017 een last onder dwangsom opgelegd had gekregen die ertoe strekte dat hij op een openbare plaats geen inbrekerswerktuigen mag vervoeren of bij zich mag hebben. De rechtbank had in beroep overwogen dat het college ten onrechte tot invordering van de dwangsom was overgegaan. Volgens de rechtbank was het college niet bevoegd om voor alle mogelijke overtredingen van het APV-artikel, dat het bij zich dragen van inbrekerswerktuigen verbiedt, een last ...

In een uitspraak van de Afdeling van 15 juli 2020 zitten enkele voor de praktijk relevante elementen verstopt. De verzendtheorie krijgt een nieuwe invulling en uiteengezet wordt wanneer een rechtbank zelf in een zaak kan voorzien. Daarnaast schetst de Afdeling nog eens het (volledige) toetsingskader van een woningsluiting op grond van artikel 13b van de Opiumwet. De uitspraak van de Afdeling van 15 juli 2020 ( ECLI:NL:RVS:2020:1682 ) is om drie redenen interessant: 1.      de Afdeling geeft vanaf nu een ruimere uitleg aan de zogenoemde verzendtheorie; 2.      de Afdeling zet het gehele toetsingskader van een sluiting op grond van artikel 13b van de Opiumwet nog eens uiteen (ditmaal anders dan in de overzichtsuitspraak van 28 augustus 2019 met inbegrip van de beoordeling van de bevoegdheid van de burgemeester); 3.      de Afdeling legt uit onder welke omstandigheden de rechtbank zelf in een zaak kan voorzien (en wan...

Door de burgemeester opgelegde gedragsaanwijzingen zijn ten onrechte niet eerst voor een zienswijze aan betrokkenen voorgelegd. Ook vond geen expliciete belangenafweging in het kader van artikel 8 EVRM plaats. Geen redenen voor de voorzieningenrechter om de besluiten te schorsen. De Wet aanpak woonoverlast geldt sinds 1 juli 2017. Toch is een uitspraak van de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland van 26 juni 2020 pas de tweede gepubliceerde uitspraak over een gedragsaanwijzing op grond van die wet (de eerste gepubliceerde uitspraak is alweer een jaar oud). Dat zegt iets over de mate waarin burgemeesters gebruik maken van de bevoegdheid om op te treden tegen ernstige en herhaaldelijke hinder in en om de woning. De burgemeester van de gemeente De Bilt heeft op 28 mei 2020 gedragsaanwijzingen opgelegd aan de huurder van een woonwagenstandplaats en aan iemand die in een toercaravan op hetzelfde perceel verbleef. Beide bewoners hebben tegen de besluiten van de b...

In twee recente uitspraken over maatregelen van burgemeesters naar aanleiding van bijtincidenten komt de reikwijdte van de lichte bevelsbevoegdheid van artikel 172 lid 3 van de Gemeentewet in dat kader aan de orde. Een hond in Den Haag beet in de periode tussen 2015 en 2018 ten minste zes andere honden en twee personen. De burgemeester van Den Haag heeft daarop op 1 maart 2019 een bevel gegeven op grond van artikel 172 lid 3 van de Gemeentewet (Gemw) tot de blijvende inbeslagname van de hond. De burgemeester heeft daarbij aangegeven de hond te willen overdragen aan een andere eigenaar en als dat niet mogelijk blijkt de hond te willen doden. De rechtbank heeft overwogen dat de laatstgenoemde inbreuken een meer specifieke grondslag eisen dan artikel 172 lid 3 Gemw. De burgemeester mocht de hond in beslag nemen, maar dat mocht niet blijvend en van overdracht of euthanasie kon geen sprake zijn. De Afdeling volgt in een uitspraak van 20 mei 2020 dit oordeel van de rechtbank en heef...

Voor de overtreding van een APV-artikel dat een verbod op drugsdealen inhoudt is – kort gezegd – voldoende dat iemand ambtshalve als drugsdealer herkend wordt en zich verdacht gedraagt. Op 16 oktober 2017 hebben B&W van Ermelo een man onder oplegging van een dwangsom gelast om artikel 2:74 van de Algemene Plaatselijke Verordening Gemeente Ermelo 2016 (hierna: de APV) niet meer te overtreden. Per overtreding is een dwangsom van € 5.000,- verschuldigd, met een maximum van € 20.000,-. Artikel 2:74 van de APV van Ermelo stelt het verboden om in drugs te dealen, meer precies om “op of aan de weg post te vatten of zich daar heen en weer te bewegen en zich op of aan wegen in of op een voertuig te bevinden of daarmee heen en weer of rond te rijden, met het kennelijke doel om middelen als bedoeld in artikel 2 en 3 van de Opiumwet, of daarop gelijkende waar, al dan niet tegen betaling af te leveren, aan te bieden of te verwerven, daarbij behulpzaam te zijn of daarin te bemiddelen”....

Met de beperkende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus te voorkomen komen veel thuissituaties (extra) onder druk te staan. Dat leidt helaas ook tot meer huiselijk geweld. Ook in deze tijd kan de burgemeester een huisverbod opleggen om de rust te laten wederkeren. In zijn besluitvorming zal hij alle relevante omstandigheden, zoals de beperkende maatregelen, moeten meewegen. Op 18 maart 2020 werd bij de politie gemeld dat een man zijn oudste dochter die dag bij een ruzie bij haar keel had gepakt en tegen een muur had geduwd. Naar aanleiding van deze melding en nader onderzoek heeft de burgemeester van Amstelveen de man op 19 maart 2020 een tijdelijk huisverbod en een contactverbod opgelegd. De man is in beroep gekomen tegen het besluit. De rechtbank heeft zijn beroep bij uitspraak van 23 maart 2020 ongegrond verklaard. Hij is vervolgens ook in beroep gegaan tegen de verlenging van het huisverbod. Dat beroep heeft de rechtbank op 31 maart 2020 ongegrond verklaard. ...

Een woningsluiting op grond van artikel 13b van de Opiumwet kan wegens bijzondere omstandigheden onevenredig zijn. In een uitspraak van 27 maart 2020 heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland de naar aanleiding van het corona virus getroffen maatregelen samen met de slechte gezondheid van een overtreder als bijzondere omstandigheden beschouwd die de burgemeester in zijn beoordeling moest betrekken. De burgemeester van de gemeente Heumen heeft op 3 maart 2020 besloten een erf met de opstallen, inclusief woningen voor de duur van 1 jaar te sluiten. Dit vanwege het aantreffen van een productielocatie van synthetische drugs en een hennepkwekerij. De bewoners van meerdere woningen op het perceel maken bezwaar en dienen een verzoek om een voorlopige voorziening in. Een van de bezwaren die aangevoerd worden is dat sluiting van het hele perceel, inclusief de woningen, onevenredig is in verhouding tot het met de beleidsregel te dienen doel. Volgens de verzoekers had de...

In een eerdere uitspraak heeft de Afdeling overwogen dat het feit dat een verhuurder periodiek het gehuurde had gecontroleerd en zich daarbij had gehouden aan de in een door de gemeente uitgegeven folder voorgeschreven controlecyclus van één keer per kwartaal, maakte dat de burgemeester in redelijkheid het verhuurde pand niet kon sluiten. Uit een uitspraak van 5 februari 2020 blijkt dat dit niet altijd opgaat. De burgemeester van Rijswijk besloot op 12 april 2018 om een bedrijfspand voor negen maanden te sluiten, nadat daar drugs werden aangetroffen. De verhuurder van het pand ging in bezwaar en vervolgens in beroep. Zijn beroep werd door de rechtbank gegrond verklaard, omdat er volgens de rechtbank sprake was van bijzondere omstandigheden op grond waarvan de burgemeester in redelijkheid niet tot sluiting van het pand kon overgaan. Daarbij verwees de rechtbank naar de uitspraak van de Afdeling van 13 maart 2019 ( ECLI:NL:RVS:2019:794 ), waaruit volgt dat periodieke controles door...