Handhaving openbare orde

Sinds 1 januari 2019 is de sluitingsbevoegdheid op grond van artikel 13b van de Opiumwet verruimd. De burgemeester heeft sindsdien ook de mogelijkheid om een pand te sluiten als er duidelijke aanwijzingen zijn dat het pand in gebruik is voor drugscriminaliteit (strafbare voorbereidingshandelingen). Een uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 23 september 2019 heeft betrekking op een dergelijke sluiting. Tijdens een controle in een tuincentrum werd een veelheid aan voorworpen aangetroffen, waaronder koolstoffilters, handmatige knopmachines en assimilatielampen. De hoeveelheid, de aard en de onderlinge combinatie van de voorwerpen maakten het volgens de burgemeester aannemelijk dat deze voorwerpen bestemd waren voor de grootschalige of bedrijfsmatige hennepteelt. Daarbij kwam dat het tuincentrum vrijwel alleen dit soort voorwerpen verkocht en dat bezoekers van het tuincentrum in aanraking met de politie zijn geweest vanwege de Opiumwet. Reden voor de burgemeester om ...

Wat is onmiddellijk? De onmiddellijkheidseis voor toepassing van artikel 172 lid 3 van de Gemeentewet moet ruim worden uitgelegd. Onmiddellijke handhaving van de openbare orde in de zin van artikel 5:23 van de Awb is juist een eng begrip. Beide begrippen komen aan de orde in een uitspraak van de Afdeling van 21 augustus 2019. De burgemeester van Nunspeet heeft bij besluit van 17 november 2017 de eigenaren van een hond bevolen het dier uiterlijk op 20 november 2017 af te geven aan de gemeente. Bij het uitblijven van afgifte van de hond werden zij bij besluit van 21 november 2017 gelast om uiterlijk 24 november 2017 alsnog gevolg te geven aan het bevel tot afgifte. Dit op last van een dwangsom. Op 15 januari 2018 werd een tweede last onder dwangsom opgelegd. In hoger beroep betogen de eigenaren van de hond dat de burgemeester zijn bevoegdheid uit artikel 172 lid 3 van de Gemeentewet niet kon gebruiken om afgifte van de hond te vorderen. De incidenten die de aanleiding voor he...

De eerste (gepubliceerde) uitspraak van een rechter over de Wet aanpak woonoverlast is een feit. Op 1 juli 2019 heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant uitspraak gedaan in een zaak over een gedragsaanwijzing die ertoe strekt dat het de eigenaren van een woning (onder meer) niet is toegestaan hun zoon in de woning te laten overnachten of de zoon alleen te laten in de woning. De voorzieningenrechter betwijfelt of de burgemeester in dit geval bevoegd was deze gedragsaanwijzing te geven. De Wet aanpak woonoverlast (Asowet) is neergelegd in artikel 151d van de Gemeentewet en is op 1 juli 2017 in werking getreden. Het artikel stelt de gemeenteraad in staat om de burgemeester de bevoegdheid te geven mensen die ernstige en herhaaldelijke overlast voor hun woonomgeving veroorzaken een gedragsaanwijzing of een huisverbod op te leggen. De gemeenteraad van Waalwijk heeft de voornoemde bevoegdheid aan de burgemeester toegekend in artikel 2.77d van de Algeme...

Een inwoner van Roermond deed een verzoek bij het college van burgemeester en wethouders van die gemeente om handhavend op te treden tegen zijn bovenbuurman, wegens door deze buurman veroorzaakte overlast. Dat handhavend optreden zou moeten plaatsvinden op grond van artikel 151d en 174a van de Gemeentewet en de Woningwet. Het college had aangegeven niet bevoegd te zijn om op te treden en daarom het verzoek niet als een aanvraag in de zin van de Awb aangemerkt. Het daaropvolgende bezwaar werd niet-ontvankelijk verklaard, omdat bij gebrek aan een aanvraag ook geen sprake was van een besluit in de zin van de Awb. De rechtbank heeft overwogen dat op basis van artikel 174a van de Gemeentewet en artikel 7.22 van het Bouwbesluit voor het college wel een bevoegdheid bestaat om handhavend op te treden. De Afdeling gaat in de uitspraak van 15 mei 2019 de verschillende bevoegdheden af. Het college, noch de burgemeester, is op grond van artikel 174a van de Gemeentewet bevoegd om op t...

Al vaker hebben we aandacht besteed aan de vaste lijn van de Afdeling in artikel 13b Opiumwetzaken, die kort gezegd inhoudt dat woningen uitsluitend gesloten kunnen worden als er drugshandel vanuit de woning plaatsvindt. In twee zaken die hebben geleid tot uitspraken op 1 mei 2019 werd door de appellanten aangevoerd dat de aangetroffen drugs niet voor de handel bestemd waren en dat de burgemeester daarom niet bevoegd was de woningen te sluiten. Tegen een woningsluiting voor zes maanden door de burgemeester van Nuth (nu: Beekdaelen) werd aangevoerd dat de aangetroffen 0,8 gram cocaïne voor eigen gebruik was, zogenoemde snowseals geen indicatie voor handel vanuit de woning zijn, het aangetroffen geld geen verband heeft met drugshandel, er overigens geen attributen werden aangetroffen die verband hebben met drugshandel, dat die handel in Heerlen plaatsvond en de voorraad cocaïne in de woning van de vrienden van appellant lag. De Afdeling heeft overwogen dat de burgemeester toch ...

De stapeling van een herstelsanctie (woningsluiting) en een bestraffende sanctie (bestuurlijke boete wegens onttrekking aan de woningvoorraad) is mogelijk, omdat beide typen sancties naar doel en strekking verschillen. Een woning werd op 6 maart 2017 door de burgemeester van Utrecht op grond van artikel 13b van de Opiumwet gesloten, omdat er een hennepkwekerij werd aangetroffen. Enkele weken later, op 28 maart 2017, heeft het college van burgemeester en wethouders een boete opgelegd wegens het zonder vergunning onttrekken van de woning aan de bestemming tot bewoning. De eigenaar van de woning stelt in (hoger) beroep dat deze twee sancties niet samen kunnen gaan. Hij zou dubbel gestraft zijn. De rechtbank, en in navolging de Afdeling, heeft overwogen dat dat niet zo is. Onder verwijzing naar de wetsgeschiedenis van de Algemene wet bestuursrecht heeft de Afdeling overwogen: “De bestuurlijke boete is … niet opgelegd met als doel de woning weer toe te voegen aan de ...

Wanneer een verhuurder het door hem verhuurde periodiek controleert, daarbij op een hennepkwekerij stuit en zelf passende maatregelen neemt om de overtreding te beëindigen kan de sluiting van het pand door de burgemeester onevenredig zijn. Het is vaste jurisprudentie van de Afdeling dat de verhuurder de verantwoordelijkheid heeft om zich over het gebruik van een pand adequaat te informeren. Een eigenaar kan als overtreder worden aangemerkt, indien hij wist, dan wel redelijkerwijs had kunnen weten dat zijn pand als hennepkwekerij werd gebruikt. In een uitspraak van 23 september 2015 ( ECLI:NL:RVS:2015:2969 ) heeft de Afdeling onder andere overwogen dat de verhuurder “bij een eenvoudige inspectie van de woning had kunnen constateren dat de woning er onbewoond uitzag en er illegaal stroom werd afgetapt” . Niet alleen voor de beantwoording van de vraag of een verhuurder overtreder is, maar ook in het kader van de beoordeling of er sprake is van bijzondere omstandigheden in...

Eerder besprak ik de uitspraak van de Afdeling van 12 december 2018 , waarbij ik constateerde dat met die uitspraak de deur leek open te staan voor alle burgemeesters om een beleid te voeren dat woningen of lokalen in beginsel worden gesloten bij het aantreffen van een handelshoeveelheid drugs. De Afdeling heeft in die zaak namelijk overwogen: “Gezien de toenemende overlast van drugs in gemeenten, met name in het grensgebied, bestaat er, zoals de rechtbank terecht heeft geoordeeld, geen aanleiding het door de burgemeester gevoerde beleid op dit punt onredelijk te achten.” In eerdere uitspraken (zie bijvoorbeeld ABRvS 14 november 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3663 ) hanteerde de Afdeling nog de overweging: “Er bestaat, gelet op de bijzondere positie die de gemeente Venlo inneemt bij het uitvoeren van de Opiumwet, geen aanleiding het door de burgemeester gevoerde beleid op dit punt onredelijk te achten” Op 27 februari 2019 deed de Afdeling wederom een uitspraak met betre...

De saunaclub in Roermond, waarover ik eerder schreef , dagvaardde de burgemeester en vorderde de deze de feitelijke uitvoering van de sluiting op grond van artikel 13b Opiumwet staakte en gestaakt hield. De club had niet de burgemeester, maar de gemeente moeten dagvaarden en is niet ontvankelijk. In de uitspraak van de rechtbank Limburg van 22 februari 2019 geeft de rechtbank een lesje privaatrecht. De rechtbank legt uit dat, gelet op artikel 1:1 lid 1 BW en 2:5 BW, alleen publieksrechtelijke rechtspersonen dragers van rechten en plichten zijn en niet de tot hen behorende bestuursorganen, zoals de burgemeester. Alleen de rechtspersoon waarvan het bestuursorgaan onderdeel uitmaakt is in het privaatrecht bevoegd om als formele procespartij op te treden. Eén van de uitzonderingen die de Hoge Raad daarop heeft geformuleerd (ECLI:NL:HR:1983:AG4696) is de situatie waarin de wet aan een orgaan, niet zijnde een natuurlijk persoon of rechtspersoon, procesbevoegdheid verleent. ...

Op 8 februari 2019 deed de rechtbank Gelderland uitspaak in een zaak over een door de burgemeester genomen noodbevel. De uitspraak is geanonimiseerd, maar uit de feiten in de zaak wordt snel duidelijk welke kwestie hier aan de orde was. De burgemeester van Nijmegen had naar aanleiding van ernstige bedreigingen aan het adres van Danny M. op grond van artikel 175 van de Gemeentewet bevolen: dat het gezin het pand en het perceel met onmiddellijke ingang moest verlaten en het pand zou sluiten en gesloten zou houden; dat het pand niet betreden mocht worden en zichtbaar afgesloten moest zijn; dat het gezin zich moest onthouden van zichtbaar en kenbaar verblijf in de gemeente. De rechtbank heeft het besluit van de burgemeester getoetst aan de eisen van subsidiariteit en proportionaliteit. Het geven van een noodbevel is pas aan de orde wanneer gewone middelen niet voorhanden of toereikend zijn en de genomen maatregelen mogen niet ingrijpende zijn dan in dit geval ver...

De titel van dit artikel komt overeen met een wervende tekst op de website van een “saunaclub” in Roermond en er is niets van gelogen. Het was de burgemeester van Roermond gebleken dat er in de club, naast de verschillende wellnessactiviteiten en de diensten van in de saunaclub werkzame prostituees, ook drugs werden verhandeld. Op 23 februari 2017 heeft de burgemeester tot de sluiting van de saunaclub besloten omdat de politie bij een onderzoek op 26 november 2016 6,92 g harddrugs en 4,5 g softdrugs had aangetroffen. Het is vaste jurisprudentie dat mag worden aangenomen dat drugs bestemd zijn voor verkoop, aflevering of vestrekking als de aangetroffen hoeveelheid groter is dan een hoeveelheid voor eigen gebruik (0,5 gram harddrugs). In dat geval ligt het op de weg van de rechthebbenden van een pand om het tegendeel aannemelijk te maken. Lukt dat niet, dan is de burgemeester bevoegd tot de sluiting van het pand. De club ging tegen het besluit van 23 februari 2017 in b...

De burgemeester mag bij het opleggen van een huisverbod aan het belang van de kinderen een zwaar gewicht toekennen. Uit een uitspraak van de Afdeling van 9 januari 2019 blijkt dat wanneer niet duidelijk is van wie van de echtelieden het gevaar uitgaat, de burgemeester met het oog op het belang van de kinderen mag bepalen aan wie het huisverbod wordt opgelegd. De Afdeling heeft in huisverbodzaken al vaker overwogen dat aan het belang van kinderen een zwaar gewicht toegekend mag worden (zie bijvoorbeeld ABRvS 17 februari 2010, ECLI:NL:RVS:2010:BL4143 , r.o. 2.6.1). De Afdeling heeft echter ook al vaker overwogen dat de burgemeester niet bevoegd is een huisverbod op te leggen aan één van de echtelieden als onduidelijk is van wie het gevaar uitgaat (zie bijvoorbeeld ABRvS 8 februari 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BV3218 , r.o. 2.5.1). In de zaak die ten grondslag lag aan de uitspraak van 9 januari 2019 was het de burgemeester van Schiedam niet duidelijk van wie van de echtgenote...